Szukasz psychologa w Katowicach? Nasza poradnia i gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

CATTELLOWSKA TEORIA OSOBOWOŚCI

Raymond Cattell jest badaczem, u którego głębokie zainteresowanie metodami ilościowymi nie spowodowało zwężenia zakresu jego zainteresowań zjawiskami i problemami psychologicznymi. Analiza czynnikowa jest dla niego narzędziem, którym posługiwał się w celu wyjaśnienia różnych problemów, uporządkowanych w ramach pewnego systemu. Jego teoria stanowi poważną próbę zebrania i zintegrowania wyników badań nad osobowością, prowadzonych przy zastosowaniu analizy czynnikowej. Cattell poświęca nieco uwagi wynikom uzyskanym przez badaczy posługujących się innymi metodami, aczkolwiek jego teoria opiera się przede wszystkim na wynikach analizy czynnikowej, gdyż w ten właśnie sposób uzyskuje on zmienne, które – jego zdaniem – mają największe znaczenie dla wyjaśnienia zachowania ludzkiego. Przypomina on Gordona Allporta tym, że jego stanowisko można również trafnie określić jako „teorię cech”, a Kurta Lewina – swą umiejętnością przekładania idei psychologicznych na ścisłe formy matematyczne. Jednakże spośród teoretyków omówionych w niniejszej księżce Cattell najbardziej przypomina Murraya. Obaj rozpatrują osobowość w szerokiej perspektywie i tworzą wielkie, obszerne systemy teoretyczne, obejmujące wiele różnych kategorii zmiennych. Obaj zajmują się empiryczną eksploracją rozległych obszarów osobowości, co w obu wypadkach doprowadziło do utworzenia dużej liczby konstruktów (często o dziwnych nazwach), powiązanych operacyjnie z danymi. Ponadto obaj teoretycy kładą silny nacisk na konstrukty motywacyjne: Murray na „potrzeby”, Cattell na „cechy dynamiczne”: obaj czynią znaczny użytek z koncepcji psychoanalitycznej i obaj nadają w swych systemach status teoretyczny zarówno osobie, jak i środowisku. Wyraźną różnicą między nimi jest oczywiście silny związek teorii Cattella z określoną metodą statystyczną – analizą czynnikową.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.