Szukasz psychologa w Katowicach? Nasza poradnia i gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Chorobowy model zachowania

W rozwoju i przeobrażeniach różnych dziedzin wiedzy powszechnym zjawiskiem jest zapożyczanie informacji z pokrewnych dyscyplin w celu lepszego wyjaśnienia dokonywanych obserwacji. Jest to szczególnie widoczne w rozwoju wiedzy o przyczynach i skutkach zachowania ludzkiego. Wykrycie przez medycynę etiologii pewnych chorób, w których powtarza się określony schemat – wewnętrzne przyczyny związane z zewnętrznymi, ©bserwowalnymi objawami – zostało uogólnione i wykorzystane w celu wyjaśnienia anormalnego zachowania. Ponieważ udowodniono, że istnieje związek przyczynowy między pewnymi typami anomalii organicznych a pewnymi anormalnymi zachowaniami, przeto było rzeczą zupełnie naturalną, że „model chorobowy”, czyli medyczny (jak go ostatnio zaczęto nazywać) mógł być także użyty jako podstawa w próbach wyjaśnienia anormalnego zachowania. Dobrym przykładem takiego sposobu postępowania są prace Zygmunta Freuda (1856-1939).

Freud był znakomitym lekarzem wiedeńskim, który początkowo specjali- zował się w neurologii, prowadząc na Uniwersytecie Wiedeńskim wykłady o chorobach nerwowych. Wielkim wkładem Freuda w lepsze zrozumienie zachowania ludzkiego było podkreślenie doniosłej roli doświadczeń z wczesnego dzieciństwa dla późniejszego dobrego bądź złego przystosowania jednostki. Ponadto wykazał on, że anormalne zjawiska psychiczne są po prostu przesadnym wyolbrzymieniem zjawisk normalnych, a symptomy pacjenta wywodzą się z jego prób jak najlepszego rozwiązania problemów osobistych. Gdy uświadomiono sobie, że te same zasady psychologiczne dotyczą zarówno zachowania normalnego, jak i anormalnego, znaczna część tajemnicy otaczającej chorobę psychiczną uległa rozproszeniu.

Freud był przekonany, że aby organizm reagował, musi on mieć jakieś wewnętrzne źródło energii napędowej. Nie potrafił wyobrazić sobie, że wczesne doświadczenia danej jednostki mogą się bezpośrednio wiązać z jej doświadczeniami późniejszymi, bez pośrednictwa wewnętrznych sił dynamicznych. W rezultacie w swych pracach zakładał on istnienie hipotetycznych wewnętrznych bytów, na które oddziałują wczesne doświadczenia: byty te z kolei wywołują i ukierunkowują późniejsze zachowania. Zwróć uwagę, iż ten sposób myślenia odpowiada ściśle temu, jaki stosowany jest przy wyjaśnianiu przyczyny choroby zakaźnej, takiej jak ospa. Podobieństwo to ilustruje tabela 2-1.

Przypomnij sobie nasze poprzednie rozważania dotyczące związku między tym, co ludzie uważają za przyczyny zachowania, a tym, co robią, aby je zmienić. Według teorii Freuda przyczyna nieprzystosowawczego zachowania tkwi gdzieś we wczesnych doświadczeniach jednostki. Jednakże dla jej aktualnego zachowania ważne są nie tyle same te doświadczenia, ile ich wpływ na wrodzone, wewnętrzne siły dynamiczne, jakie dążyły do przejawienia się w tych pierwszych latach życia. Te doświadczenia z dzieciństwa prowadzą według poglądów freudowskich albo do względnie nor-

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.