ROZWÓJ SPOSTRZEŻEŃ DZIECKA I JEGO ORIENTACJI W OTOCZENIU

Na rozwój spostrzeżeń dziecka w okresie poniemowlęcym ogromny wpływ wywiera wzrastająca stale’jego sprawność ruchowa. Już niemowlę, manipulując przedmiotami, poznaje niektóre ich cechy, poznaje następstwa i skutki własnych czynności skierowanych na dany przedmiot.

Czytaj dalej ROZWÓJ SPOSTRZEŻEŃ DZIECKA I JEGO ORIENTACJI W OTOCZENIU

Rola naśladowania w rozwoju osobowości

Podobnie jak większość koncepcji osobowości wywodzących się z teorii uczenia się, teoria uczenia się społecznego oparta jest na założeniu, że zachowanie człowieka jest w dużej mierze nabyte i że zasady uczenia się wystarczą do wyjaśnienia, w jaki sposób zachowanie takie jest kształtowane i podtrzymywane. Jednakże dawniejsze toerie uczenia się zwracały zbyt mało uwagi nie tylko na kontekst społeczny, w jakim takie zachowanie powstaje, lecz także na fakt, że wielu ważnych zachowań człowiek uczy się w sposób „zastępczy” (vicariously). Znaczy to, że obserwując zachowanie innych osób, ludzie uczą się naśladować to zachowanie, czyli w pewien sposób kształtują siebie na wzór innych. W swej opublikowanej w 1941 roku książce Social learning and imitation (Uczenie się społeczne i naśladowanie) Miller i Dollard uznali, że procesy naśladowania odgrywają ważną rolę w rozwoju osobowości, i starali się wyjaśnić pewne rodzaje zachowania naśladowczego. Jednakże niewielu innych autorów zainteresowanych osobowością próbowało włączyć w swe teorie uczenia się zjawisko uczenia się przez obserwację, a nawet Miller i Dollard w swych późniejszych publikacjach rzadko wspominali o naśladowaniu. Bandura starał się nie tylko nadrobić te zaniedbania, lecz także rozszerzyć zakres analizy uczenia się przez obserwację, wychodząc poza ograniczone typy sytuacji, jakie rozpatrywali Miller i Dollard.

Czytaj dalej Rola naśladowania w rozwoju osobowości

Efekt stosowania wzmocnień negatywnych – ciąg dalszy

Skuteczność sterowania negatywnego zależy zatem od tego, czy nauczyciel, urzędnik i socjotechnik umieją wskazać człowiekowi nowe alternatywy działania, alternatywy, które zawierają źródła wzmocnień pozytywnych. Są to twierdzenia o dużej doniosłości.

Czytaj dalej Efekt stosowania wzmocnień negatywnych – ciąg dalszy

Nauczanie problemowe nie jest jedyną metodą aktywizującą ucznia

Znane są również inne techniki nowoczesnego kształcenia, takie jak nauczania przez zespoły uczniowskie czy gry dydaktyczne. Nie zadomowiły się one jednak na trwałe w szkole. Stosowanie ich ma ciągle charakter pionierski. Mimo iż żyjemy w czasach, w których lansuje się slogan „uczyć się, aby być”, niewiele zrobiliśmy, aby zamienić szkołę w instytucję, która przypominałaby dobrze funkcjonujący zakład naukowy, gdzie między uczniem a nauczycielem istniałby stosunek partnerski.

Czytaj dalej Nauczanie problemowe nie jest jedyną metodą aktywizującą ucznia

Psychologia Czelpanowa

Lata dwudzieste, zwłaszcza okres 1921 -1925, przynoszą ostrą i ostateczną rozprawę z idealistyczną psychologią Czelpanowa, zajmującego nadal (do końca 1923 r.) stanowisko dyrektora Instytutu Psychologii. W krytyce tej i walce o nowe, materialistyczne oblicze psychologii przewodzą: P. P. Błoński i K. N. Korniłow, skupiając wokół siebie wielu młodych uczonych, wśród których specjalną rolę dla przekształcenia i późniejszego rozwoju psychologii dziecka odegrał L. S. Wygotski.

Czytaj dalej Psychologia Czelpanowa

Persona u Junga

Persona jest maską, jaką przyjmuje jednostka w odpowiedzi na konieczność dostosowania się do obyczajów i tradycji społecznych i w odpowiedzi na wymogi stawiane jednostce przez jej własne potrzeby archetypowe (Jung, 1945). Persona jest rolą przypisaną jednostce przez społeczeństwo, rolą, jaką ma ona – zgodnie ze społecznymi oczekiwaniami – odegrać w życiu. Przyjęcie maski ma na celu wywarcie na innych określonego wrażenia. Ukrywa ona często, choć nie zawsze, prawdziwą naturę jednostki. Persona jest tym obliczem, które jednostka wystawia światu na pokaz, czy też odzwierciedleniem opinii, jaką ma o jednostce społeczeństwo. Jest więc osobowością publiczną w odróżnieniu od osobowości prywatnej, która kryje się za fasadą społeczną.

Czytaj dalej Persona u Junga

Co należy rozumieć przez zdolności?

Kiedy wysuwa się młodego robotnika do jakiejkolwiek pracy organizacyjnej i motywuje się jego wysunięcie „dużymi zdolnościami organizacyjnymi”, to, rzecz jasna, nie myśli się przy tym, że mieć „zdolności organizacyjne” znaczy mieć „nawyki i umiejętności organizacyjne”. Sprawa przedstawia się akurat na odwrót: motywując wysunięcie młodego i dotąd jeszcze niedoświadczonego robotnika jego „zdolnościami organizacyjnymi”, przypuszcza się, że mimo iż nie ma on jeszcze, być może, niezbędnych nawyków i umiejętności, potrafi szybko, dzięki swoim zdolnościom, przyswoić sobie te umiejętności i nawyki.

Czytaj dalej Co należy rozumieć przez zdolności?

Optymalizacja rozwoju umysłowego i sfer osobowości

Stwierdza się, iż następujące czynniki mają znaczenie dla optymalizacji intelektualnego rozwoju dzieci (cyt. za: Bernard, 1965): 1) Zainteresowanie rodziców wykazywane dla dzieci, nastawienie na kontakty i rozmowy, z nimi, odpowiadanie na zadawane przez nie pytania Wyraźnie pobudzają rozwój, bowiem dzieci z takich rodzin mają wyższe wyniki w testach i lepsze postępy w szkole8. 2) Wielkie znaczenie mają: miłość, akceptacja, spójność rodziny. Wywierają one wyraźny pozytywny wpływ nie tylko na sferę uczuciową, ale i intelektualną 9. 3) Rodzice, którzy wytworzyli zbyt silną emocjonalną zależność dzieci od nich opóźniają ich intelektualny rozwój. Towarzyszą mu wtedy takie właściwości osobowości, jak agresywność, dążenie do rywalizacji i samostanowienia. 4) Na rozwój mowy i sprawność czytania jako wskaźniki intelektualnego rozwoju (obydwie te funkcje mają duże znaczenie w testach inteligencji) pozytywny wpływ wywiera zainteresowanie dorosłych dla czytelnictwa, istnienie w domu biblioteki. 5) Intelektualnemu rozwojowi sprzyja utrzymywanie przez rodzinę kontaktów z szerszym otoczeniem: odwiedzanie muzeów, teatrów, filharmonii, bibliotek, ogrodów zoologicznych itp. 6) Badania (autor referuje te,-które przeprowadzone zostały w krajach zachodnich – L. W.), uwzględniające socjoekonomiczną strukturę klas, wykazują, że wyniki pomiarów inteligencji u dzieci pochodzących z klas wyższych Są lepsze niż u pochodzących z klas niższych. Uwarunkowane to jest łatwiejszym lub trudniejszym dostępem do oświaty i dóbr kulturalnych.

Czytaj dalej Optymalizacja rozwoju umysłowego i sfer osobowości

Trafność bezpośrednia

Trafność (adekwatność) informacji oceniającej, dajmy na to, przygotowanie uczniów do kolejnego zadania i konieczność zmian w procesie nauczania, sprawdzamy zazwyczaj analizując dane, których dostarczają nam bieżące dokonania uczniów, wyniki testów, większych prac okresowych i obserwacje nieformalne. Chodzi nam przy tym o stwierdzenie, w jakim stopniu poszczególni uczniowie faktycznie realizują nasze cele dydaktyczne we wszystkich sferach. Korzystając z takich bezpośrednich metod staramy się zazwyczaj znaleźć odpowiedź na dwa pytania: „Czy nasze informacje o charakterze oceniającym są istotnie prawdziwą miarą celów dydaktycznych?” i „Czy stanowią one wystarczającą próbkę celów dydaktycznych?” Są to pytania o trafność programową (pierwsze) i trafność treściową (drugie).

Czytaj dalej Trafność bezpośrednia