Szukasz psychologa w Katowicach? Nasza poradnia i gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

TEORIE RUCHÓW SPOŁECZNYCH

TEORIA UPOŚLEDZENIA. Teoria upośledzenia (deprywacji) głosi, że ruch społeczny powstaje wtedy, gdy stosunkowo duża liczba jednostek czuje się pozbawiona tego, co uważa za niezbędne dla swego szczęścia i dobrobytu (Morrison, 1978). Teoria Marksa odwoływała się do ubogich robotników, którzy czuli się ekonomicznie upośledzeni przez ustrój kapitalistyczny. Teoria ta podkreślała znaczenie względnego upośledzenia, jakie rodzi się z porównania własnej sytuacji z określonym standardem. Robotnicy, twierdził Marks, zawsze będą czuli się upośledzeni w porównaniu z kapitalistami, wykorzystującymi pracę robotników do akumulacji zysku, który znacznie przewyższa sumy wypłacane robotnikom.

Brinton (1965) zauważa, że rewolucje najczęściej wybuchają w warunkach „wzrastających oczekiwań” (patrz rozdz. 16). Poczucie upośledzenia połączone ze wzrastającymi oczekiwaniami na poprawę sytuacji prowadzi do powstania ruchu, którego celem jest przyspieszenie tych zmian.

Chociaż socjologowie ogólnie akceptują teorię upośledzenia jako racjonalne wyjaśnienie tworzenia się ruchów społecznych, mają do niej kilka zastrzeżeń. Zawsze jakaś część społeczeństwa czuje się upośledzona, ale teoria Marksa nie wyjaśnia, dlaczego ruchy społeczne powstają w takiej, a nie innej sytuacji.

TEORIA SPOŁECZEŃSTWA MASOWEGO. Zgodnie z tą teorią ruchy społeczne powstają w wyniku społecznej izolacji i poczucia bezsilności dużej liczby członków nowoczesnego społeczeństwa masowego (Kornhauser, 1959). To poczucie bezradności zostaje przezwyciężone, kiedy ludzie jednoczą się, tworząc ruch społeczny. Świadomość przynależności do grupy, jaką daje uczestnictwo w ruchu społecznym, jest często równie ważna, jak szczególne cele ruchu. Ruchy społeczne najczęściej pojawiają się wśród jednostek żyjących w słabo zintegrowanych społecznościach: niektóre jednostki mogą być manipulowane przez przywódców ruchu. Teoria ta jest wartościowa dzięki temu, że opisuje cechy osób, które najczęściej przyłączają się do ruchów społecznych. Podważają ją jednak badania empiryczne, które wykazują, że niektóre ruchy społeczne przyciągnęły ludzi żyjących w społecznościach o silnych więziach społecznych (np. Tilly, Tilly i Tilly, 1975).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.