Szukasz psychologa w Katowicach? Nasza poradnia i gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Wpływ grupy na jednostkę

Gdy mowa o wpływie grupy na jednostkę, warto wspomnieć o zapoczątkowanych nie tak dawno badaniach dotyczących tzw. poziomu aspiracji (level of aspiration)1. Na czym polega ów poziom aspiracji? Najlepiej odpowiedzieć na to pytanie podając jakiś przykład. Oto ktoś trafia strzałami do tarczy, której środek jest otoczony koncentrycznymi, numerowanymi kolejno pierścieniami. Przyjmijmy, że pierścień wewnętrzny otaczający sam środek ma numer 10, a następne mają numery tym mniejsze, im bardziej są odległe od środka. Oczywiście najogólniejszą intencją wypuszczającego strzałę jest trafienie jak najbliżej środka. Ideałem będzie ugodzenie strzałą pola zawartego wewnątrz pierścienia 1. Skoro jednak osobę, która ma właśnie wypuścić strzałę, zapytamy, jaka jest jej nadzieja, jakie jest jej oczekiwanie, gdy idzie o rezultat rzutu, to odpowiedzi będą różne dla różnych jednostek. Ujawnią się różne typy: osób o dużej aspiracji i osób o aspiracji małej, przynajmniej takiej, jaka się ujawnia w formie takiej czy inne zapowiedzi osoby rzucającej. Już opisana powyżej sytuacja rzuca światło na sens pojęcia „poziom aspiracji” i na zagadnienia, które się tu wysuwają. Ale ciekawsze światło padnie na tę sprawę wtedy, gdy sytuację ukształtujemy w następujący sposób. Oto pozwalamy danej osobie wykonać rzut do tarczy z uprzednią zapowiedzią lub też bez niej. Wynik zostanie odczytany tak, iż wiedzieć będzie o nim zarówno badany, jak badający i ewentualnie też obserwująca grupa widzów. Badany miał więc okazję przekonać się, na co go chwilowo stać. Zachodzi teraz kwestia, jak wobec tego faktu wyglądać będzie zapowiedź osoby badanej przed następnym rzutem. Idzie o to, w jakim stopniu wiedza o osiągniętym rezultacie wpłynie na poziom aspiracji, który się teraz ujawni. Są tu oczywiście różne możliwości. Osoba badana może albo aspiracją swoją sięgać ponad uzyskany rezultat, albo też utrzymać aspirację na osiągniętym poziomie, albo nawet ją obniżyć. Badania wykazują, iż na ogół ludzie aspiracją swoją wybiegają w pewien chociażby nieznaczny sposób ponad chwilowo osiągnięty rezultat. Są oni w pewnym stopniu optymistami, spodziewają się, że wynik następny „poprawi” wynik poprzedni.

Zarysowane powyżej badania postępują naprzód. Stworzono tu nowe pojęcia i rozbudowano technikę eksperymentalną. W to wbzystko nie będziemy wchodzić bliżej, ograniczając się poza samym wprowadzeniem w zagadnienia do wzmiankowania następującego specjalnego wypadku, ważnego z punktu widzenia psychologii społecznej. Oto mianowicie istnieje następujący sposób na podniesienie poziomu aspiracji danej jednostki. Gdy mianowicie po stwierdzeniu danego osiągu poinformujemy odnośną osobę, iż dajmy na to przeciętny wynik grupy, do której ona należy, jest znacznie wyższy od poziomu przez nią w danym momencie osiągniętego, to wpłynie to natychmiast na podniebienie poziomu jej aspiracji. Ujawnia się tu zatem wyraźnie wpływ świadomości grupowej na postępowanie jednostki. Gdyby ktoś chciał, można by tu widzieć pewną formę rywalizacji. Nikt nie chce zajmować pośledniejszego miejsca w ramach grupy. Stara się być, jeżeli nie pierwszym, to w każdym razie należeć do lepszych.

W badaniach D. W. Chapmana i J. Volkmanna okazało się, iż wpływ grupy albo wiadomości o rezultatach osiągniętych przez grupę zależny jest od doświadczeń jednostki w tym zakresie, w którym zapowiada ona przyszłe osiągnięcie. Gdy jej własne doświadczenia są jeszcze skąpe, wpływ powyższy jest duży, gdy natomiast dana osoba miała możność zapoznać się bliżej z własnymi możliwościami, wpływ ten maleje 1.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.