Szukasz psychologa w Katowicach? Nasza poradnia i gabinet zagwarantuje Ci pomoc!

Zjawisko wdrukowania i jego zasięg

Podsumowanie głównych wyników badań nad wdrukowaniem i ich interpretację podaje E. H. Hess Ethology and developmental psychology. W: P. H. Mussen (1970, t. I, rozdz. 1), gdzie Czytelnik znajdzie też obszerną bibliografię. W literaturze w języku polskim więcej szczegółów ba temat omawianego zjawiska podają: E. H. Hess w cytowanym już artykule z 1969 r., W. Budohoska (1972), M. Przetacz- nikowa (1973), sporo uwagi poświęca mu D. O. Hebb (1973).

Zjawisko wdrukowania ma szeroki zasięg: jego występowanie stwierdzono nie tylko u ptaków, ale także u ssaków: świnek morskich, owiec, psów itd. (oczywiście w różnych okresach życia zależnie od gatunku). Można więc sądzić, że ten specyficzny rodzaj nabywania doświadczeń (uczenia się) we wczesnych okresach życia odgrywa rolę także w rozwoju człowieka. Niektórzy badacze uważają, że np. wdrukowanie u niemowlęcia reakcji związanych z osobą matki (np. reakcja uśmiechu) może występować do 6 miesięcy życia, tj, do okresu, w którym pojawiają się pierwsze reakcje lękowe dziecka na bodźce zewnętrzne o charakterze społecznym (np. obce twarze)12. Zagadnienie to jednak wymaga dalszych dokładniejszych badań empirycznych.

W każdym razie wyniki badań nad wdrukowaniem potwierdzają pogląd od dawna wyznawany przez różne szkoły psychologiczne (m.in. przez psychoanalizę), że wczesne doświadczenia osobnika mają ogromny wpływ na jego dalsze zachowanie. M. Przełącznikową (1973) słusznie podkreśla za innymi badaczami szczególnie ważną rolę wdrukowania w wytwarzaniu się w ciągu bardzo krótkiego czasu długotrwałego przywiązania społecznego.

Można tu za D. O. Hebbem (1973) przytoczyć przykłady trwałego przywiązania do człowieka zarówno ptaków, jak i ssaków. „Na przykład, wyklute w’ inkubatorze szare gęsi, które karmili i doglądali jedynie ludzie, będą w późniejszym okresie chętniej przebywały z ludźmi, a gąsiory będą zdradzały wyraźnie tendencje seksualne w stosunku do ludzi, a nie do samic należących do tego samego gatunku” (s. 206). „Niektóre doniesienia z badań podają, że świnki morskie, owce, kozice oraz sarny i jelenie, wychowywane przez człowieka, przywiązują się jedynie do niego i inaczej reagują na zwierzęta należące do swego gatunku. Barany i owce, wychowywane przez człowieka poza stadem, nie przyłączają się w późniejszym okresie do stada i przy każdej’ sposobności usiłują zbliżyć się do swojego opiekuna (…) Wychowywane przez człowieka samice szympansa, w porównaniu z wychowanymi przez swe naturalne matki, w okresie dojrzewania wolą obcowanie z ludźmi niż towarzystwo małp, a niektóre z nich wykazują mniejszą reaktywność seksualną w stosunku do samców ze swego gatunku. Obserwacje te wskazują – jak się wydaje – że niektóre rodzaje społecznej identyfikacji są u ssaków wynikiem wczesnego doświadczenia, nawet jeżeli jest ono mniej widoczne niż imprinting u ptaków” (s. 208).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.